Alles over EPO

Alles over EPO

De Tour de France van 1998 staat bekend als de Le Tour Dopage. Deze editie van de Tour stond vol van de dopingschandalen. Frans onderzoek uit 2013 toonde aan dat minstens 18 renners EPO hadden gebruikt, waaronder de nummer 1 (Pantani) en 2 (Ullrich). Zo ongeveer de hele top 10 van het algemeen klassement is later betrapt op het gebruik van EPO en andere soorten doping. Maar was is EPO precies en wat doet het met je? In dit artikel leggen we dat uit.

Wat is EPO?

EPO is een afkorting voor Erytropoëntine en is een hormoon dat voornamelijk wordt gemaakt in de nieren. Het zorgt ervoor dat er in je beenmerg meer rode bloedcellen (erytrocyten) worden aangemaakt. Rode bloedcellen zorgen voor het transport van zuurstof in je lichaam. Zuurstof kan zich namelijk binden aan de hemoglobine van de rode bloedcellen en zo door het lichaam worden getransporteerd. Er komt dus meer zuurstof in je spieren terecht. Hierdoor kunnen de mitochondriën, een soort energiefabriekjes, in je spieren beter werken doordat ze meer energie kunnen vrijmaken uit de verbranding van suiker en vet. Dit zorgt ervoor dat je spieren een inspanning langer kunnen volhouden en jij beter presteert. EPO zorgt dus voor een hogere zuurstofopname capaciteit.

 

EPO als medicijn

Bij mensen met slecht of niet functionerende nieren is de aanmaak van EPO een probleem. Door gebrekkige aanmaak van rode bloedcellen kampen zij met bloedarmoede. Hierdoor voelen zij zich beroerd en totaal niet fit, een klein fietstochtje kan voor hen al een hele opgave zijn. Door het toedienen van EPO aan deze patiënten krijgen ze een grotere zuurstofopname capaciteit en kunnen ze lichamelijk inspanning beter uitvoeren. Voor hen is EPO geen doping maar een medicijn die de kwaliteit van hun leven verhoogd.
Niet alleen mensen met nierproblemen krijgen EPO toegediend als medicijn. Het kan ook worden toegediend bij mensen met kanker of bij mensen die net een bloedtransfusie hebben gehad. Ook deze mensen hebben veel baat bij de werking van EPO.

 

EPO in de sport

De werking van EPO zorgt ervoor dat dit interessant is voor topsporters. Vooral duursporters zoals wielrenners, hardlopers, triatleten of langlaufers hebben hier voordeel van. Een verhoogde zuurstofopnamecapaciteit resulteert bij deze sporten in betere resultaten. Dat is een van de redenen dat EPO sinds 1990 op de dopinglijst staat van het Wereld Antidoping Agentschap (WADA). Sindsdien zijn er een groot aantal sporters betrapt op het gebruik ervan. Alleen in het wielrennen zijn er al meer dan 300 betrapt op of hebben later toegegeven EPO te hebben gebruikt, de bekendste namen zijn misschien wel Lance Armstrong, Richard Virenque, Riccardo Ricco, Bjarne Riis en Michael Boogert. In sommige gevallen is het gebruik pas later aan het licht gekomen. Dit komt omdat deze sporters een EPO-versie hebben gebruikt die op dat moment niet te traceren was met een dopingcontrole. Later werd het wel mogelijk om deze versie van EPO aan te tonen en zijn ze alsnog geschorst.

 

Maar werkt het wel echt?

Er zijn ook verschillende onderzoeken die de werking van EPO in topsport in twijfel trekken. Sportpsycholoog Bram Brouwer verdedigde in 2015 zijn proefschrift waarin hij stelde dat je door EPO helemaal niet sneller fietst.1 Daarnaast was is er recent een onderzoek uitgevoerd door Leidse wetenschappers waarin goed getrainde amateur wielrenners de Mount Ventoux (een bekende zware “wielerberg”) zo snel mogelijk moesten op fietsen.2 De helft had wel EPO toegediend gekregen, de andere helft een placebo. De eerste resultaten zijn direct naar buitengekomen. De wielrenners die EPO hadden toegediend gekregen bleken gemiddeld gezien niet sneller dan de degenen met een placebo. Dit resultaat kwam op dezelfde dag naar buiten als waarop de test werd uitgevoerd. Op uitgebreide resultaten en conclusies moeten we nog even wachten. Toch zijn er ook nu al bij dit onderzoek de nodige kanttekeningen te plaatsen. De proefpersonen waren goed getrainde amateurs en goed getrainde amateurs kan je niet vergelijken met beroepswielrenners, en zeker niet de wereldtoppers. Daarnaast kan je afvragen of de hoeveelheid toegediende EPO hetzelfde is als gebruikt werd door de betrapte wielrenners. Toch zijn wij benieuwd naar alle resultaten van dit onderzoek en het bijbehorende artikel.

 

Gevaren

EPO heeft niet alleen maar voordelen. Door het gebruik kan het bloed te dik en stroperig worden, de bloedviscositeit neemt toe. Hierdoor loop je een verhoogd risico op trombose, een hartaanval of een beroerte. Dit is dan misschien ook van de redenen dat de Leidse onderzoekers minder EPO hebben toegediend aan hun proefpersonen dan er daadwerkelijk in het wielerpeloton werd gebruikt. De onderzoekers moeten namelijk voldoen aan bepaalde eisen en ervoor zorgen dat de proefpersonen geen gevaar lopen.

 

Bronnen:
1)
http://www.nrc.nl/nieuws/2015/10/08/met-epo-fiets-je-helemaal-niet-sneller-a1412543
2)
http://www.volkskrant.nl/sport/uitslag-epo-experiment-mont-ventoux-voorlopig-onduidelijk~a4323543/



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *