De Schijf van Vijf, wat is er nieuw?

De Schijf van Vijf, wat is er nieuw?

Gisteren publiceerde het Voedingscentrum de nieuwe Schijf van Vijf. Omdat er veel veranderd is in de adviezen, al dan niet omstreden, zijn wij in de Schijf van Vijf gedoken. In dit artikel lees je onze bevindingen en advies.

Wat is de Schijf van Vijf

Ondanks dat iedereen wel bekend is met de Schijf van Vijf is het toch goed om te weten hoe deze ontstaan is en waar het op gebaseerd is. Oorspronkelijk is de Schijf van Vijf ontstaan in 1953, het Voedingscentrum was toen nog het Voorlichtingsbureau voor de Voeding in Nederland.

Als basis voor de Schijf van Vijf worden de adviezen van de Gezondheidsraad gebruikt, dit is een onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan. De adviezen van de gezondheidsraad zijn niet heel praktisch voor dagelijks gebruik. Neem bijvoorbeeld dit stukje uit de richtlijnen goede voeding 2015:

De commissie concludeert dat het overtuigend is aangetoond dat consumptie van peulvruchten het LDL-cholesterol verlaagt, wat een causale risicofactor is voor coronaire hartziekten.”

Om deze adviezen toe te passen in een alledaags eetpatroon heeft het Voedingscentrum de Schijf van Vijf opgesteld als een praktisch voorlichtingsmodel voor de Nederlandse bevolking. De Schijf van Vijf bestaat uit logischerwijs 5 vakken:

  • Groente en fruit
  • Brood, pasta, peulvruchten en aardappelen
  • Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers
  • Vetten en olie
  • Vocht

oude schijf van 5

Oude Schijf van Vijf, bron: Voedingscetrum

Door elke dag uit alle vakken te eten, behoud je een gezond eetpatroon. De producten binnen de vakken zijn in de loop van de tijd veranderd naar aanleiding van nieuw wetenschappelijk onderzoek.

Waarom een nieuwe Schijf van Vijf?

De vraag die rijst is, waarom is de Schijf van Vijf vernieuwd? Klopte er niks meer van? Of was er teveel kritiek? Aanleiding om de Schijf van Vijf te veranderen zijn ‘de Richtlijnen goede voeding 2015’ die de Gezondheidsraad heeft gepubliceerd. De Gezondheidsraad heeft als taak van de overheid gekregen om wetenschappelijk voedingsonderzoek te beoordelen en gebaseerd op deze onderzoeken advies te geven over gezonde voeding. Deze richtlijnen verschenen eerder in 1986 en 2006.

Nieuw in de Schijf van Vijf

De categorieën zijn nu:

  • Groente en fruit
  • Smeer- en bereidingsvetten
  • Vis, peulvruchten, vlees, ei, zuivel en noten
  • Brood, graanproducten en aardappelen
  • Dranken

nieuwe schijf van 5

Nieuwe Schijf van Vijf, bron: Voedingscentrum

Voorheen stonden er voorkeur-, middenweg- en uitzonderingsproducten in de schijf, zo kwam het voor dat frisdranken ook in de Schijf van Vijf stonden, wel als uitzonderingsproduct. De grootste verandering is dat de nieuwe Schijf van Vijf alleen producten bevat die het beste zijn voor de gezondheid. Frisdranken staan er nu niet meer in, net zoals groente- en fruitsappen, omdat deze veel toegevoegde suikers bevatten. Ook voor kokosolie is er geen plek meer in de nieuwe Schijf van Vijf, omdat hier veel verzadigd vet in zit vergeleken met andere plantaardige oliën (zoals olijfolie, zonnebloemolie, etc.). Ook vleesbeleg zoals salamiworst, ham en paté zijn weg, deze bewerkte vleesproducten zijn ongezonder dan bijvoorbeeld notenpasta of hummus.

Het is goed dat er nu eens kritisch is gekeken naar wat er allemaal in de Schijf van Vijf stond en dat het Voedingscentrum minder gezonde producten heeft weggehaald. Door het weghalen van de minder gezonde producten, is het makkelijker om de Schijf van Vijf te gebruiken om een gezond eetpatroon te ontwikkelen.

Onze conclusie

Adviezen die in de Schijf van Vijf staan, zijn gebaseerd op gedegen wetenschappelijk onderzoek. Veel mensen zijn het hier niet mee eens. Als wetenschapper ben ik het wel eens met het standpunt dat het Voedingscentrum neemt, er kan niet naar aanleiding van een enkel onderzoek een advies aangepast worden. De adviezen die de Gezondheidsraad geeft zijn gebaseerd op conclusies uit jarenlange wetenschappelijk studies en niet gebaseerd op de laatste voedingshypes. Het is niet voor niets dat de Gezondheidsraad niet elk jaar met een nieuw rapport komt. Ondanks dat we in een digitale wereld leven waar je voor je gevoel alles op internet kan vinden, heeft gedegen wetenschappelijk onderzoek tijd nodig. Ik denk dat mensen het aan de andere kant ook niet goed zouden vinden als het Voedingscentrum elke maand haar adviezen aanpast, dat zou toch twijfelachtig overkomen.

Al met al blijven het natuurlijk adviezen die hier gegeven worden, niemand zegt dat je verplicht bent om te eten wat het Voedingscentrum voorschrijft. Doe vooral waar je jezelf en lichamelijk goed bij voelt. De belangrijkste adviezen blijven: eet veel fruit, groente en volkorenproducten en zo min mogelijk bewerkte producten zoals koek en snoep. Oftewel, een gezonde basis en variatie van verse producten. En of je daar nou geen, of 5 boterhammen bij eet, is aan jou.

Wij zijn benieuwd naar jouw mening over de Schijf van Vijf, laat het achter in de comments!

 

Wil je nog iets anders weten over de nieuwe Schijf van Vijf, of over een ander onderwerp? Wij horen graag wat voor artikelen jullie graag zien van de eet- en beweegcoach. Laat een comment achter!

Bronnen:

http://www.voedingscentrum.nl/nl/gezond-eten-met-de-schijf-van-vijf.aspx
https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/201524_richtlijnen_goede_voeding_2015.pdf
https://nl.wikipedia.org/wiki/Schijf_van_vijf

 



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *